Ugrožena baština na Kosovu i Metohiji: Manastirska crkva Uspenja Bogorodice u Gračanici

Manastir Gračanica se zajedno sa Visokim Dečanima, Bogorodicom Ljeviškom i Pećkom patrijaršijom od 2006. godine nalazi na listi Uneska, odnosno proglašen je svetskom kulturnom baštinom.

Zbog složenih političkih i društvenih prilika na prostoru Kosova i Metohije, Gračanica se kao i preostala tri spomenika kulture sa Uneskove liste koji su locirani na Kosovu, nalazi i na listi ugrožene svetske baštine.

Gračanica, za razliku od Bogorodice Ljeviške i mnoštva drugih srednjovekovnih sakralnih objekata srednjovekovne Srbije koji se nalaze na prostoru Kosova i Metohije, nije pretrpela nikakva oštećenja  ni 1999. ni 2004. godine.


O MANASTIRU GRAČANICA

(Tekst preuzet sa sajta: spomenici.heritage.gov.rs)

Manastirska crkva Uspenja Bogorodice u Gračanici, zadužbina kralja Milutina, sagrađena je u drugoj deceniji XIV veka. Izvedena u formi petokupolne građevine sa osnovom u obliku upisanog krsta, gračanička crkva spada u vrhunska arhitektonska ostvarenja epohe. Sredinom XIV veka dozidana je spoljna priprata. Mihailo i Evtihije, čuveni slikari iz Soluna, završili su živopisanje do 1321. U centralnoj kupoli, ispod slike Hrista Svedržitelja, predstavljeni su Nebeska liturgija, proroci i jevanđelisti. U naosu su ciklusi Velikih praznika, Hristovih stradanja, Čuda i parabola, Hristovih javljanja posmrtnih javljanja, scene iz života Bogorodice, sv. Nikole i Menolog. U oltaru su evharističke i starozavetne teme. Milutin i njegova žena Simonida, vizantijska princeza, naslikani su kao vladari po milosti Božjoj, jer im anđeli s neba donose krune. U priprati je naslikana Loza Nemanjića i Strašni sud, dok su u spoljnoj priprati sačuvani fragmenti fresaka slikani u XIV veku i dva stoleća kasnije, oko 1570. Pored kompozicija iz ciklusa Vaseljenskih sabora, Bogorodičinog akatista i Krštenja, tu su portreti srpskih arhiepiskopa i patrijaraha i predstava sahrane gračaničkog mitropolita Dionisija. Gračanička riznica stradala je u požarima između 1379–1383. U manastiru se danas nalazi značajna zbirka ikona, među kojima je najstarija Hrista Milostivog iz XIV veka, jedinstvena po svojim dimenzijama (269 x 139 cm). Radovi na konzervaciji arhitekture i slikarstva odvijali su se do 1999.

gracanica


PRIPREMILA: Redakcija

Advertisements

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s

%d bloggers like this: